S08E32 - AI-burnout: hoe meer je AI gebruikt, hoe harder je werkt

Hoe verander je meer AI-productiviteit in meer vrije tijd, in plaats van meer werk? Onderzoekers van UC Berkeley volgden veertig medewerkers en ontdekten dat AI-tools leiden tot workload creep - je takenlijst groeit mee met je output. Het probleem zit in de dopamine-loop van voltooide taken en het verdwijnen van pauzes die nu gevuld worden met AI-sessies.

Joop deelt vier concrete stappen tegen AI burn-out, van het instellen van een AI-budget in uren tot het beschermen van je lunchpauzes. Bij de onderzochte medewerkers bleef de werkweek 40 uur, maar de mentale belasting steeg door meer projecten tegelijk. Morgen kun je beginnen met het bijhouden waar je AI-tijd naartoe gaat - die bewustwording voorkomt dat productiviteit omslaat in uitputting.

Onderwerpen

• AI burn-out door toegenomen productiviteit die leidt tot meer werk in plaats van minder
• De dopamine-loop en verslavende werking van AI-tools die pauzes laten verdwijnen
• Cognitieve schuld: het verlies van diepgang en begrip door AI te laten denken
• Vier praktische stappen om AI burn-out tegen te gaan: AI-budget, beschermde pauzes, scope-bewustzijn en teambescherming

Links

• Onderzoek: The first signs of burnout are coming from the people who embrace AI the most | TechCrunch
• Artikel: In the workforce, AI is having the opposite effect it was supposed to, UC Berkeley researchers warn | Fortune
• Artikel: Leidt het gebruik van AI-tools op het werk tot een burnout?
• Blog/Artikel: How Generative and Agentic AI Shift Concern from Technical Debt to Cognitive Debt
• Podcast: S07E94 - Waarom je persoonlijke AI-workflow toch de moeite waard is

Genoemde entiteiten: UC Berkeley - University of Victoria

Aigency
Aigency ontwerpt en ontwikkelt waardevolle, robuuste en betrouwbare Machine Learning-modellen.

Info Support
Info Support is de specialist in maatwerk software en leidend in kunstmatige intelligentie (AI).

Disclaimer: This post contains affiliate links. If you make a purchase, I may receive a commission at no extra cost to you.

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief en ontvang exclusieve toegang tot nieuws, blik achter de schermen en meer!

Transcript

1
00:00:02,399 --> 00:00:04,799
Hoi, welkom weer bij AIToday Live.

2
00:00:04,799 --> 00:00:07,839
De korte aflevering, mijn naam is Joop Snijder.

3
00:00:08,640 --> 00:00:12,880
Vandaag wil ik het gaan hebben over AI burn-out.

4
00:00:12,880 --> 00:00:16,639
Hoe meer je AI gebruikt, hoe harder je werkt.

5
00:00:17,120 --> 00:00:19,039
Laat ik beginnen met een paar weken geleden.

6
00:00:19,039 --> 00:00:23,999
Een paar weken geleden was ik ziek, niks ernstigs, gewoon griep, net als de rest van Nederland.

7
00:00:24,239 --> 00:00:28,640
Normaal zou ik een boek pakken of een serie opzetten om uit te zieken.

8
00:00:28,640 --> 00:00:31,039
Maar ik merkte iets geks aan mezelf.

9
00:00:31,039 --> 00:00:35,359
Ik kon het niet laten om mijn AI-agents aan het werk te zetten.

10
00:00:35,359 --> 00:00:39,279
En niet eens allemaal voor werk, voor leuke projectjes.

11
00:00:39,280 --> 00:00:44,240
En iedere keer dat er iets af was, kreeg ik een voldaan gevoel, een shot dopamine.

12
00:00:44,240 --> 00:00:46,719
Waardoor ik het volgende weer oppakte.

13
00:00:46,719 --> 00:00:52,240
Terwijl ik eigenlijk op de bank hoorde te liggen met een deken en een lekker kopje thee.

14
00:00:53,040 --> 00:00:55,359
Ik schreef zelfs die dag in mijn journal.

15
00:00:55,359 --> 00:01:00,319
Ik hou 365 dagen lang een blog bij waarin ik mijn werk bijhoud.

16
00:01:00,320 --> 00:01:05,919
Ik schreef die dag in mijn journal: het voelt als verloren tijd om de AI niet te laten werken.

17
00:01:06,560 --> 00:01:08,879
Dit geeft een mate van onrust.

18
00:01:08,879 --> 00:01:14,159
En toen ik dat terug las, dacht ik: oh, wacht eens even, verloren tijd? Ik ben ziek.

19
00:01:14,159 --> 00:01:16,159
Rust is geen verloren tijd.

20
00:01:16,159 --> 00:01:18,399
Op dat moment zette me aan het denken.

21
00:01:18,400 --> 00:01:23,439
Wat ik ervoer, heeft inmiddels een naam gekregen, namelijk AI burn-out.

22
00:01:23,439 --> 00:01:25,039
Dat had ik geen burn-out hoor.

23
00:01:26,000 --> 00:01:36,319
De onderzoekers van de universiteit UC Berkeley beschreven dit patroon dat ik net aangaf en noemen dat de AI burn-out.

24
00:01:36,959 --> 00:01:40,799
En ze hebben dit onderzocht op veel grotere schaal.

25
00:01:40,799 --> 00:01:47,279
Want zij volgden namelijk acht maanden lang veertig medewerkers bij een techbedrijf met tweehonderd werknemers.

26
00:01:47,680 --> 00:01:48,560
Helemaal breed.

27
00:01:48,879 --> 00:01:56,799
Ingenieurs, productmanagers, designers, onderzoekers, noem maar op, allemaal mensen die AI-tools hadden omarmd in hun dagelijkse werk.

28
00:01:57,680 --> 00:01:58,960
De verwachting was logisch.

29
00:01:59,120 --> 00:02:02,639
AI maakt je productiever, je krijgt meer gedaan in minder tijd.

30
00:02:02,639 --> 00:02:05,679
Je houdt tijd over, mooi toch.

31
00:02:05,679 --> 00:02:09,680
Nee, want het tegenovergestelde bleek waar, in ieder geval uit dit onderzoek.

32
00:02:09,680 --> 00:02:12,400
De medewerkers produceerden inderdaad meer.

33
00:02:12,400 --> 00:02:14,880
Maar hun takenlijst groeide mee.

34
00:02:14,879 --> 00:02:20,800
Pauzes verdwenen, lunchpauzes werden gevuld met AI-taken en de avonden ook.

35
00:02:20,800 --> 00:02:23,919
Een van de medewerkers zei het treffend.

36
00:02:23,919 --> 00:02:27,439
Je dacht dat je minder zou gaan werken, maar je werkt niet minder.

37
00:02:27,439 --> 00:02:29,680
Je werkt hetzelfde of zelfs meer.

38
00:02:29,920 --> 00:02:32,959
De onderzoekers noemen dit workload creep.

39
00:02:33,280 --> 00:02:40,000
Het ongemerkt uitdijden van je werk, doordat AI het zo makkelijk maakt om meer aan te pakken.

40
00:02:40,000 --> 00:02:42,800
En het stopt niet bij het individu.

41
00:02:42,879 --> 00:02:47,040
Managers merkten de hogere output op en daarmee ging de lat omhoog.

42
00:02:47,040 --> 00:02:53,039
Dus meer taken werden toegewezen, waardoor de vrijgekomen tijd onmiddellijk werd opgeslokt.

43
00:02:53,039 --> 00:03:01,679
In aflevering S07E94 van seizoen 7 had ik het over de productiviteitsparadox van AI.

44
00:03:01,680 --> 00:03:07,120
Het idee dat AI je productiever maakt, maar dat die extra tijd niet naar jou gaat.

45
00:03:07,120 --> 00:03:14,159
Daar besprak ik een Deens onderzoek dat aantoonde dat zelfs intensieve AI-gebruikers geen meetbare tijdwinst behalen.

46
00:03:14,159 --> 00:03:17,759
Want de bespaarde minuten verdwijnen in nieuwe taken.

47
00:03:17,920 --> 00:03:23,520
Toen stelde ik voor om die tijd te gebruiken voor sudderen, voor reflectie.

48
00:03:23,520 --> 00:03:27,039
Om je onderbewustzijn verbanden te laten leggen.

49
00:03:27,600 --> 00:03:30,080
Het Berkeley-onderzoek gaat een stap verder.

50
00:03:30,240 --> 00:03:35,040
Het toont niet alleen de valkuil, maar ook de schade, zou je kunnen zeggen.

51
00:03:35,040 --> 00:03:37,120
Werknemers raken uitgeput.

52
00:03:37,120 --> 00:03:41,759
Niet omdat de AI slecht werkt, juist omdat hij dus zo goed werkt.

53
00:03:42,319 --> 00:03:45,199
Wat ik al zei, ik schrijf dagelijks een journal.

54
00:03:45,360 --> 00:03:50,319
Ik moet zeggen, daar komt niet helemaal dagelijks aan toe, maar ik probeer dagelijks een journal bij te houden.

55
00:03:50,319 --> 00:03:54,240
Dagboek over mijn werk met AI.

56
00:03:54,560 --> 00:03:57,759
En inmiddels bijna zo'n zestig dagen lang.

57
00:03:58,159 --> 00:04:03,199
Dat levert eerlijke reflecties op, want ik schrijf dit voor mezelf en niet voor een publiek.

58
00:04:03,199 --> 00:04:06,640
Hoewel je het met me mee kan lezen hoor, maar ik schrijf het in principe voor mezelf.

59
00:04:06,640 --> 00:04:08,719
En wat ik terugzie is een patroon.

60
00:04:08,719 --> 00:04:11,599
Begin januari zat ik namelijk naar voetbal te kijken.

61
00:04:11,599 --> 00:04:15,680
Aston Villa tegen Nottingham Forest, lekker middagje ontspannen.

62
00:04:15,680 --> 00:04:22,879
Maar ik had ondertussen mijn coding agents aan het werk gezet, klusjes, fouten in de code oplossen, niks dringends.

63
00:04:22,879 --> 00:04:25,359
Toch kon ik me niet concentreren op de wedstrijd.

64
00:04:25,360 --> 00:04:28,719
Ik moest steeds controleren of de agents input nodig hadden.

65
00:04:29,280 --> 00:04:31,520
En de dag erna heb ik dat veranderd.

66
00:04:31,519 --> 00:04:36,639
Ik heb een lang proces opgezet dat geen of minder aandacht vroeg.

67
00:04:36,639 --> 00:04:40,399
Om de volgende wedstrijd in ieder geval in meer rust te kunnen volgen.

68
00:04:40,719 --> 00:04:47,600
Ik moest mezelf actief beschermen tegen de drang om te multitasken met AI, dat is best wel veelzeggend.

69
00:04:47,959 --> 00:04:49,680
En uiteindelijk ging het verder.

70
00:04:49,680 --> 00:04:54,640
Want halverwege februari had ik drie AI-sessies tegelijkertijd draaien.

71
00:04:54,639 --> 00:04:59,639
Twee op mijn laptop, één via mijn iPad, allemaal op schoot voor de tv, 's avonds dus.

72
00:04:59,280 --> 00:05:03,719
Omdat ik een idee kreeg en het niet kon laten om het meteen uit te werken.

73
00:05:04,040 --> 00:05:10,759
En ik schreef die avond dan ook: het is cognitief belastend om een plan met meerdere agents goed aan te sturen.

74
00:05:11,720 --> 00:05:14,120
En dan nog de scope creep.

75
00:05:14,120 --> 00:05:21,800
Want ik was aan een specifiek project bezig met uiteindelijk een helder plan, maar al werkend kreeg ik steeds meer ideeën.

76
00:05:21,800 --> 00:05:23,560
Ik noteerde dit letterlijk.

77
00:05:23,560 --> 00:05:26,439
Het is best lastig om bij het kernidee te blijven.

78
00:05:26,439 --> 00:05:29,319
Eerlijk gezegd is dat niet gelukt.

79
00:05:29,319 --> 00:05:36,199
Want AI maakt het zo makkelijk om net even iets extra's te doen en dan nog iets en dan nog iets.

80
00:05:37,800 --> 00:05:43,160
En dan vraag je je wel natuurlijk af waarom overkomt dit ons.

81
00:05:43,159 --> 00:05:46,680
En ik denk namelijk dat er drie mechanismen spelen.

82
00:05:46,840 --> 00:05:50,279
De eerste, dat is de dopamine-loop.

83
00:05:50,519 --> 00:05:59,639
Iedere keer dat AI iets afmaakt, voelt dat als een beloning en je hersenen willen meer, het volgende project, de volgende oplossing en die stroom stopt niet vanzelf.

84
00:05:59,960 --> 00:06:02,359
Zelfs niet bij mij met griep op de bank.

85
00:06:02,360 --> 00:06:07,800
En de tweede is de escalatie van verwachtingen en dan niet van jezelf.

86
00:06:08,120 --> 00:06:13,480
Maar als je leidinggevende merkt dat je meer levert, dan gaat de lat omhoog.

87
00:06:13,480 --> 00:06:17,560
En jij, je collega's voelen misschien de druk om hetzelfde te doen.

88
00:06:17,560 --> 00:06:22,839
Er ontstaat een cultuur waarin AI-productiviteit een nieuwe norm wordt.
89
00:06:24,439 --> 00:06:29,560
Er is nog een publicatie van BusinessAM staat in de show notes.
 89
00:06:30,039 --> 00:06:36,680
Die had ik je ook naar gekeken en die schreven namelijk over juridische professionals die dit al in de praktijk ook ervaren.
 90
00:06:36,920 --> 00:06:39,879
Meer werk, minder persoonlijke controle.
 91
00:06:40,199 --> 00:06:43,240
En de derde: pauzes verdwijnen.
 92
00:06:43,240 --> 00:06:45,800
AI vult gaten op die er altijd waren.
 93
00:06:46,039 --> 00:06:51,080
Wachttijd? Vullen met een prompt. Reistijd? AI op je telefoon.
 94
00:06:51,080 --> 00:06:53,800
Lunchpauze? Even snel iets afmaken.
 95
00:06:53,960 --> 00:07:01,160
Precies de momenten waarop je hersenen tot rust kwamen, worden nu productief gemaakt.
 96
00:07:02,279 --> 00:07:08,680
En dan ben ik wel benieuwd of jij dat ook zo ervaart of misschien zelf in je omgeving ziet.
 97
00:07:09,879 --> 00:07:11,719
Dan is er nog een laag.
 98
00:07:11,720 --> 00:07:18,279
Margaret-Anne Storey is informaticaprofessor aan de University of Victoria.
 99
00:07:18,279 --> 00:07:23,079
Die noemt deze laag cognitive debt, oftewel cognitieve schuld.
 100
00:07:23,480 --> 00:07:30,759
Dit is de mentale achterstand die ontstaat wanneer je AI laat denken in plaats van zelf na te denken.
 101
00:07:30,759 --> 00:07:36,280
Je krijgt sneller een antwoord, maar je bouwt minder begrip op. Net zoals technische schuld in software.
 102
00:07:36,439 --> 00:07:43,000
Op korte termijn win je tijd, maar op lange termijn verlies je diepgang, probleemoplossend vermogen en kritisch inzicht.
 103
00:07:43,319 --> 00:07:46,360
En dit herkende ik ook wel bij een eigen project.
 104
00:07:46,360 --> 00:07:51,879
Ik had AI compleet nieuwe onderdelen laten bouwen. Goed getest, goede kwaliteitsbewaking.
 105
00:07:51,879 --> 00:07:54,840
Maar mijn beeld van het systeem werd steeds vager.
 106
00:07:54,840 --> 00:08:01,319
Op een gegeven moment moest ik een extra sessie starten om mezelf als het ware te onboarden in mijn eigen project.
 107
00:08:01,560 --> 00:08:03,160
Dat is wel ironie, toch?
 108
00:08:03,799 --> 00:08:07,240
AI maakt je dan wel productiever, maar ook wel afhankelijker.
 109
00:08:07,240 --> 00:08:11,319
En die afhankelijkheid kost energie die je niet terugziet op je takenlijst.
 110
00:08:11,320 --> 00:08:12,600
Het staat niet in je planning.
 111
00:08:12,600 --> 00:08:18,519
Niemand vraagt ernaar in een standup of zo, maar het vreet wel aan je mentale reserves.
 112
00:08:19,480 --> 00:08:22,600
De vraag is dan natuurlijk: wat kun je dan doen?
 113
00:08:22,920 --> 00:08:28,680
Na het Berkeley-onderzoek wil ik concreter worden dan mijn eerdere advies om te sudderen.
 114
00:08:29,000 --> 00:08:33,159
Dus vier dingen die je morgen al kunt toepassen. Één:
 115
00:08:33,159 --> 00:08:37,160
Stel een AI-budget in. Niet in euro's, maar in uren.
 116
00:08:37,160 --> 00:08:40,360
Bepaal wanneer je met AI werkt en wanneer niet.
 117
00:08:40,360 --> 00:08:44,200
De verleiding is groot om nog even door te gaan. Verzet je daartegen.
 118
00:08:44,200 --> 00:08:49,240
Ik heb zelf geleerd dat ik na twee uur intensief werken met agents echt een pauze moet nemen.
 119
00:08:49,240 --> 00:08:53,240
En niet omdat de AI moe wordt, maar omdat ik dat word.
 120
00:08:53,799 --> 00:08:56,360
En ik moet zeggen, ik vind het nog best lastig.
 121
00:08:56,680 --> 00:09:02,360
Twee: bescherm je pauzes. Lunch is lunch, avond is avond, ziek zijn is uitrusten.
 122
00:09:02,600 --> 00:09:11,320
En ook hier moet ik bekennen dat ik het ook nog steeds best wel lastig vind, want het voelt gewoon alsof als ik het niet aanzet.
 123
00:09:12,279 --> 00:09:14,840
Dat er een soort van tijd verloren gaat of zo.
 124
00:09:17,319 --> 00:09:21,159
Dat was nummer twee. Drie: wees eerlijk over scope.
 125
00:09:21,159 --> 00:09:24,519
En hier zeg ik wel met schaamrood op mijn wangen.
 126
00:09:24,519 --> 00:09:31,639
Ik keek terug op mijn eigen werk van de afgelopen zo'n tien dagen en op een dag had ik zeven projecten lopen.
 127
00:09:31,639 --> 00:09:32,320
Zeven.
 128
00:09:32,320 --> 00:09:33,759
Dat is niet normaal.
 129
00:09:33,759 --> 00:09:38,360
Van een dagelijkse podcastroutine tot een complete videoclipgenerator.
 130
00:09:38,360 --> 00:09:43,160
En op een andere dag startte ik een nieuw project, terwijl de drie anderen nog niet helemaal af waren.
 131
00:09:43,399 --> 00:09:46,320
En de samenvatting van weer een andere dag.
 132
00:09:46,320 --> 00:09:49,120
Die bevatte letterlijk de woorden scope creep.
 133
00:09:49,360 --> 00:09:53,280
Dus mijn eigen AI had het opgemerkt voordat ik het zelf deed.
 134
00:09:53,600 --> 00:09:57,760
Dus schrijf op wat je wilt bereiken voordat je begint en houd je daaraan.
 135
00:09:57,759 --> 00:10:01,840
AI maakt beginnen moeiteloos, maar afronden vraagt echt wel discipline.
 136
00:10:01,840 --> 00:10:04,399
En die discipline moet uit jezelf komen.
 137
00:10:04,399 --> 00:10:07,039
Nou, vier: geef je leiding aan een team?
 138
00:10:07,200 --> 00:10:08,960
Wees je dan bewust van het effect.
 139
00:10:08,960 --> 00:10:13,200
Meer output door AI is geen reden om de lat hoger te leggen.
 140
00:10:13,200 --> 00:10:17,760
Vraag je team niet alleen wat ze produceren, vraag ook hoe het met ze gaat.
 141
00:10:17,759 --> 00:10:22,879
De onderzoekers van Berkeley bevelen ingebouwde pauzes aan voor reflectie.
 142
00:10:23,120 --> 00:10:27,440
Met die reflectie zijn we eigenlijk weer terug bij het sudderen.
 143
00:10:28,559 --> 00:10:32,719
En natuurlijk bescherm je focusperiodes.
 144
00:10:32,720 --> 00:10:35,120
Zet je focus op wat je aan het doen bent.
 145
00:10:35,120 --> 00:10:39,120
En maak dat onderdeel van je beleid, niet een afterthought.
 146
00:10:41,120 --> 00:10:43,200
Kijk, uiteindelijk is de keuze aan ons.
 147
00:10:43,200 --> 00:10:46,159
AI-tools worden alleen maar beter en de verleiding wordt groter.
 148
00:10:46,159 --> 00:10:50,319
En tenzij we bewuste keuzes maken, wordt de productiviteitsval steeds dieper.
 149
00:10:52,799 --> 00:10:54,560
En met val bedoel ik valkuil.
 150
00:10:54,559 --> 00:10:57,840
Het Berkeley-onderzoek is geen waarschuwing tegen AI.
 151
00:10:57,840 --> 00:11:00,800
In die zin is het eigenlijk veel meer een waarschuwing aan onszelf.
 152
00:11:00,799 --> 00:11:04,800
Tegen de neiging om iedere vrijgekomen minuut te vullen met meer werk.
 153
00:11:04,799 --> 00:11:07,840
Wij zijn daar zelf verantwoordelijk voor, niet de technologie.
 154
00:11:07,840 --> 00:11:08,959
Kijk, ik merk het zelf.
 155
00:11:09,200 --> 00:11:16,320
Op de dagen dat ik bewust een lang achtergrondproces aanzet en daarna rustig een wedstrijd volg, voel ik me in ieder geval beter.
 156
00:11:16,319 --> 00:11:18,960
Maar eigenlijk moet ik zelfs daarmee stoppen.
 157
00:11:19,519 --> 00:11:22,480
Het is al beter dan op de dagen dat ik drie sessies tegelijk draai.
 158
00:11:22,639 --> 00:11:26,720
De productiviteit is dan misschien lager, maar het resultaat is beter.
 159
00:11:26,960 --> 00:11:29,280
En het is ook beter voor mij.
 160
00:11:29,600 --> 00:11:32,319
Ik ben benieuwd: wat doe jij nou met die gewonnen tijd?
 161
00:11:32,319 --> 00:11:39,039
Vul je die in met meer werk of bescherm je die ruimte om veel meer jezelf, mens te zijn?
 162
00:11:39,279 --> 00:11:41,519
Ik ben heel erg benieuwd. Laat het me weten.
 163
00:11:41,519 --> 00:11:48,160
Belangrijk is natuurlijk dat je altijd bedenkt: AI is niet de oplossing voor elk probleem, maar onmisbaar waar het past.
 164
00:11:50,000 --> 00:11:54,159
Ik heb de onderzoeken en de linkjes ernaartoe in de show notes opgenomen.
 165
00:11:54,159 --> 00:11:57,519
Dus als je meer erover wil lezen, kijk er dan even naar.
 166
00:11:57,840 --> 00:12:00,399
In ieder geval tot de volgende keer.